रघु राय : भावपूर्ण श्रद्धांजली

भारतीय वृत्तपत्र छायाचित्रकारितेचे पितामह पद्मश्री छायाचित्रकार रघु राय यांचे काल निधन झाले. त्यांना एका छायाचित्रकाराने वाहिलेली ही श्रद्धांजली…
रघू राय यांना विनम्र अभिवादन.
— संपादन

प्रणाम…
आज मन अत्यंत व्यथित झाले आहे. भारतीय छायाचित्र क्षेत्रातील एक तेजस्वी सूर्य आज अस्ताला गेला, ही जाणीव मनाला चटका लावून जाते. ज्यांनी आपल्या कॅमेऱ्याच्या माध्यमातून भारताच्या असंख्य कथा, भावभावना आणि वास्तव जगासमोर अत्यंत प्रभावीपणे मांडल्या, त्या महान विभूतीला शब्दांत श्रद्धांजली अर्पण करणे कठीण आहे.

पद्मश्री सन्मानाने गौरवलेले आपण केवळ एक छायाचित्रकार नव्हता, तर काळाचे साक्षीदार, समाजाचे जीवंत दस्तऐवजकार आणि मानवी संवेदनांचा अत्यंत सूक्ष्म अभ्यास करणारे एक अद्वितीय कलाकार होता. आपल्या प्रत्येक छायाचित्रामध्ये एक कथा होती, एक विचार होता आणि एक जिवंत स्पंदन होतं.

आपण टिपलेले क्षण केवळ दृश्य नव्हते, तर त्या काळाचा आत्मा होते. मग ते भोपाळ गॅस दुर्घटना सारख्या हृदयद्रावक घटनेचे वास्तव असो, किंवा भारतातील सामान्य माणसाच्या जीवनातील संघर्ष, आनंद, श्रद्धा आणि संस्कृतीचे विविध पैलू असोत — आपण प्रत्येक गोष्ट इतक्या प्रभावीपणे मांडली की ती जगाच्या मनात घर करून गेली.

मॅग्नम फोटोज या जागतिक दर्जाच्या संस्थेशी जोडले जाणे, हे आपल्या कलेच्या उंचीचे द्योतक आहे. Henri Cartier-Bresson यांच्या प्रभावातून प्रेरणा घेत, आपण आपल्या स्वतंत्र शैलीने छायाचित्रणाला एक वेगळा आयाम दिलात. आपल्या फ्रेममध्ये कोणताही दिखावा नव्हता, तर फक्त सत्य, संवेदनशीलता आणि क्षणांची प्रामाणिक मांडणी होती.

आपण आम्हा छायाचित्रकारांसाठी केवळ एक प्रेरणास्थान नव्हे तर एक मार्गदर्शक दीप होता. आपल्या कार्यातून आम्हाला केवळ कॅमेऱ्याचे तंत्र शिकायला मिळाले नाही, तर “दृष्टी” शिकायला मिळाली — समाजाकडे पाहण्याची, त्यातील सूक्ष्म भाव समजून घेण्याची आणि त्यांना सन्मानपूर्वक मांडण्याची.

आज आपण शारीरिक स्वरूपात आमच्यात नसाल, परंतु आपल्या छायाचित्रांमधून, आपल्या विचारांमधून आणि आपल्या कार्याच्या अमूल्य वारशातून आपण सदैव जिवंत राहाल. आपल्या प्रत्येक फ्रेममध्ये आपली उपस्थिती जाणवत राहील आणि ती आम्हाला पुढे जाण्याची प्रेरणा देत राहील.

आपल्या जाण्याने छायाचित्र क्षेत्रात एक मोठी पोकळी निर्माण झाली आहे, जी कधीही भरून निघणार नाही. पण आपण दिलेला वारसा, आपली कला आणि आपली दृष्टी हीच आमच्यासाठी पुढचा मार्ग उजळून टाकणारी दीपस्तंभ ठरेल.

आपल्या पवित्र स्मृतींना विनम्र अभिवादन…
आपल्या कलेला, आपल्या कार्याला आणि आपल्या व्यक्तिमत्त्वाला शतशः प्रणाम…

— लेखन : छायाचित्रकार विजय होकर्णे. नांदेड
— संपादन : देवेंद्र भुजबळ.
— निर्माती : सौ अलका भुजबळ. ☎️ 9869484800